🏗️ ŞEV NASIL KESİLMELİ? NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
1️⃣ ŞEV AÇISI (EĞİMİ) NASIL BELİRLENİR?
Şev açısı, zemin cinsine, yükseklik durumuna, suyun varlığına, doğal eğime ve saha stabilitesine göre belirlenir.
| Zemin Türü | Önerilen Maksimum Şev Eğimleri |
|---|---|
| Kaya (masif) | 1:0.25 – 1:0.5 (yaklaşık 75°–63°) |
| Sıkı kil | 1:1 – 1:1.5 (yaklaşık 45°–34°) |
| Kumlu zemin | 1:1.5 – 1:2 (34°–26°) |
| Gevşek zemin | 1:2 – 1:3 (26°–18°) |
| Suya doygun zemin | 1:3 veya daha düşük |
Not: "1:x" ifadesi yatay : düşey oranıdır. 1:1 = 45° eğim.
📌 Zemin etüdü yoksa mutlaka minimum 1:1.5 eğim bırakılmalı ve şev boyunca drenaj sağlanmalıdır.
2️⃣ ŞEV KAZISINDA DİKKAT EDİLECEKLER
| Aşama | Açıklama |
|---|---|
| 🔍 Zemin Analizi | Kayma düzlemi, tabaka yapısı, su var mı? (Şev stabilite hesabı gerekebilir) |
| 🏗️ Kazı Planı | Kademeli kazı yapılmalı, tüm şev bir anda açılmamalı |
| 🌧️ Yağmur Önlemi | Şev üst kenarına drenaj hendeği (V kanal) yapılmalı |
| 🪨 Kayalık Zeminde | Patlatmalı kazı gerekiyorsa kontrollü yapılmalı |
| 🧯 İksa Gerekirse | Yumuşak zeminlerde veya derin kazılarda iksa (ankraj, istinat, çivi) şart |
| 🛠️ Kademe (basamak) oluşturma | Özellikle 5 m'den yüksek şevlerde her 2-3 m'de 50–100 cm kademe yapılmalı |
3️⃣ DRENAJ & EROZYON KONTROLÜ
-
Şev üstünde: Drenaj kanalı açılmalı → yüzey suyu akmasın
-
Şev yüzeyinde:
-
Geotekstil + çimlendirme (doğal stabilizasyon)
-
Tel ağ + püskürtme beton (özellikle dik şevlerde)
-
-
Alt kotta: Şev tabanında menfez/dren borusu olmalı
4️⃣ YÜKSEK ŞEVLERDE EK ÖNLEMLER
| Yükseklik > 5 m ise | Uygulama |
|---|---|
| 📐 Kademe şev | Her 2–3 m’de 0.5–1 m kademe yapılmalı |
| 🧱 Şev altına istinat | Gabion, beton duvar, ankrajlı perde |
| 🔩 Zemin çivisi | Aktif şev durdurma tekniği |
| 🎯 Geotekstil / Geogrid | Zayıf şevlerde stabiliteyi artırır |
📘 STANDARTLAR & REFERANSLAR
-
TS EN 1997-1 (Eurocode 7) – Geoteknik tasarım
-
TS 500 – Betonarme yapı kuralları (şev destek yapıları için)
-
AFAD Heyelan Rehberi
-
KGM Teknik Şartnamesi – Şev Stabilitesi
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder